لطفا سکولار و سکولاریسم را تعریف کنید

  • سه شنبه, 24 آذر 1394 ساعت 19:18

 گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا طالقانی مدرس دروس «اندیشه اسلامی» گروه معارف اسلامی دانشگاه بوعلی سینا و مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه های آزاد استان همدان با موضوع «سکولاریسم اسلامی»

لطفا سکولار و سکولاریسم را تعریف کنید؟                                                                               

سکولاریسم در لغت به معنای عرفی گرایی ، دنیا محوری ، انکار ماوراء می باشد ودر اصطلاح دو معنا دارد ؛ معنای اولیه سکولاریسم عبارت است از انکار دین ، عالم غیب و ماوراء نظیر خدا ، قیامت ، فرشته ، وحی ....که البته در حال حاضر این معنا از سکولاریسم مدنظر نیست و مورد استفاده قرار نمی گیرد. معنای ثانویه که رایج هم است یعنی فردی کردن دین و مخالفت با بعد اجتماعی دین که بارزترین بعد و نقش اجتماعی دین حضور در عرصه حاکمیت و سیاست است . لذا امروزه سکولاریسم به کسی گفته می شود که قائل به جدایی دین از سیاست است .                                                 

آیا می توان قائل به سکولاریسم اسلامی شد؟ 
سکولاریسم ره آورد غرب و تعامل بد اربابان کلیسای مسیحیت تحریف شده با مردم و به ویژه  با دانشمندان علوم تجربی است. بنده معتقدم  ما در گذشته دور سکولاریسم دینی از نوع اسلامی نداشتیم. چرا که تمامی خلفا اموی و بنی عباس به  عنوان جعلی دینی «خلیفه الرسول»  حکومت می کردند . پادشاهان صفوی و قاجار نیز با عناوین دینی حاکمیت می کردند حتی رضا شاه هم در ابتدا با نقاب مذهب جلو آمد و سکولاریزه  شدن حکومت در کشور ما از دوره  پهلوی اول شروع شد که جمله  معروف جناب شهید مدرس که "دیانت ما عین سیاست ماست و سیاست ما عین دیانت ماست"مربوط به همین دوره است ، کتاب " در خدمت و خیانت روشنفکران" نوشته مرحوم  جلال آل احمد برای مطالعه  دراین زمینه کتاب مناسبی برای مطالعه است
رفته رفته این نگرش تقویت شد . حتی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی که این نگرش  در برخی از افراد و سیاسیون باقی ماند .

پس در حال حاضر سکولاریسم اسلامی داریم، لطفا در خصوص سکولاریسم اسلامی  در عصر حاضر کمی بیشتر توضیح دهید ؟
الان در جامعه ما بسیاری از افراد سیاست را یک پدیده پلیدی معرفی می کنند و در مقابل دین را یک امر مقدس  و جمع این دو را هم ناممکن ، و حال آنکه ما سیاست پلید را سیاست نمی دانیم بلکه سیاستی که برگرفته از دین و دیانت باشد موردنظر اسلام است . البته به اعتقاد بنده سکولاریسم  یک پدیده مشکّک  یعنی ذوالمراتب است یعنی می توان سسکولار حداقلی و حداکثری داشت،  افرادی را یافت که مثلا بخشی از حاکمیت دینی را نپذیرد و لو بخش کوچک و همینطور به بالا .
نکته جالب اینکه تفکر سکولاریستی هم در بین مذهبیون طرفدار دارد  و هم در بین غیر مذهبیون ، حتی می توان افراد روحانی ای را یافت در درجات عالی که این دیدگاه را دارند البته شاید برخی نادانسته معتقد به این دیدگاه هستند .

ببخشید می توانید در خصوص تفکر سکولاریستی در بین مذهبیون بیشتر توضیح دهید ؟
خوب افرادی هستند که ظاهر مذهب  را پذیرفته اند ، اهل نماز و روزه حتی خمس و علاقمند به امام حسین (ع) و کلی هم در مراسم امام حسین (ع)اشک می ریزند ولی مخالف حاکمیت دینی هستند.
 از همین اشخاص باید پرسید که فلسفه قیام امام حسین چه بوده؟!

آیا می توان مخالفین ولایت فقیه را سکولار دانست ؟
قطعا مخالفین ولایت فقیه مصداق اتمّ سکولاریست هستند ، چرا که حاکمیت دینی در عصر غیبت در قالب حاکمیت ولی فقیه جلوه می کند .

آیا می توان ذو المراتب بودن سکولاریسم را درباره مخالفین ولایت فقیه مطرح کرد ؟
بله ای بسا افرادی که در حوزه مسائل فقهی مقلد مقام معظم رهبری هستند  و ای بسا برای ظاهر سازی تصویر موبایلشان هم عکس آقا است ولی دیدگاه های سیاسی رهبری یا دستورات ایشان را تمکین نمی کنند حالا به هر دلیلی ، پس این افراد هم می توانند در زمره معتقدان به سکولاریسم قرار بگیرند .

وضعیت فعلی دانشگاه ها را در این خصوص چگونه چگونه ارزیابی می کنید؟
هرچند دانشگاه در ایران با نگرش سکولاریستی تأسیس شده ولی بحمدلله در دانشگاه ها پس از انقلاب اسلامی با یک تغییر نگرش اساسی شاهد هستیم روحیه ی دینداری و اعتقاد به حاکمیت دینی در دانشگاه ها نهادینه شده است.  خوبه در این بخش به فرمایشی از مقام معظم رهبری اشاره کنم: محیط دانشگاه، باید محیط دینی باشد. باید این را تأمین کنیم. و این نمیشود، مگر این‌که شما که رؤسا و مسؤولان دستگاههای دانشگاهی کشور هستید - بیش از همه، آقای وزیر و معاونان ایشان و بعد هم رؤسای دانشگاهها و دانشکده‌ها - صددرصد با تعصب دینی و انقلابی و پایبندی شدید و اصرار بر این‌که باید دین حاکمیت پیدا کند و چتری بر زندگی محیط دانشگاه بزند، این هدف را تعقیب کنید. از کلمه‌ی تعصب نترسید. تعصب جاهلی بد است. عصبیتی که از روی جهالت نباشد، خیلی هم خوب است. عصبیت، معنایش جهالت نیست.            


 گفتگو با حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا طالقانی مدرس دروس «اندیشه اسلامی» گروه معارف اسلامی دانشگاه بوعلی سینا و مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه های آزاد استان همدان با «موضوع سکولاریسم اسلامی»

لطفا سکولار و سکولاریسم را تعریف کنید؟                                                                                                سکولاریسم در لغت به معنای عرفی گرایی ، دنیا محوری ، انکار ماوراء می باشد ودر اصطلاح دو معنا دارد ؛ معنای اولیه سکولاریسم عبارت است از انکار دین ، عالم غیب و ماوراء نظیر خدا ، قیامت ، فرشته ، وحی ....که البته در حال حاضر این معنا از سکولاریسم مدنظر نیست و مورد استفاده قرار نمی گیرد. معنای ثانویه که رایج هم است یعنی فردی کردن دین و مخالفت با بعد اجتماعی دین که بارزترین بعد و نقش اجتماعی دین حضور در عرصه حاکمیت و سیاست است . لذا امروزه سکولاریسم به کسی گفته می شود که قائل به جدایی دین از سیاست است .                                                   آیا می توان قائل به سکولاریسم اسلامی شد؟ 

سکولاریسم ره آورد غرب و تعامل بد اربابان کلیسای مسیحیت تحریف شده با مردم و به ویژه  با دانشمندان علوم تجربی است. بنده معتقدم  ما در گذشته دور سکولاریسم دینی از نوع اسلامی نداشتیم. چرا که تمامی خلفا اموی و بنی عباس به  عنوان جعلی دینی «خلیفه الرسول»  حکومت می کردند . پادشاهان صفوی و قاجار نیز با عناوین دینی حاکمیت می کردند حتی رضا شاه هم در ابتدا با نقاب مذهب جلو آمد و سکولاریزه  شدن حکومت در کشور ما از دوره  پهلوی اول شروع شد که جمله  معروف جناب شهید مدرس که "دیانت ما عین سیاست ماست و سیاست ما عین دیانت ماست"مربوط به همین دوره است ، کتاب " در خدمت و خیانت روشنفکران" نوشته مرحوم  جلال آل احمد برای مطالعه  دراین زمینه کتاب مناسبی برای مطالعه است

رفته رفته این نگرش تقویت شد . حتی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی که این نگرش  در برخی از افراد و سیاسیون باقی ماند .

پس در حال حاضر سکولاریسم اسلامی داریم، لطفا در خصوص سکولاریسم اسلامی  در عصر حاضر کمی بیشتر توضیح دهید ؟

الان در جامعه ما بسیاری از افراد سیاست را یک پدیده پلیدی معرفی می کنند و در مقابل دین را یک امر مقدس  و جمع این دو را هم ناممکن ، و حال آنکه ما سیاست پلید را سیاست نمی دانیم بلکه سیاستی که برگرفته از دین و دیانت باشد موردنظر اسلام است . البته به اعتقاد بنده سکولاریسم  یک پدیده مشکّک  یعنی ذوالمراتب است یعنی می توان سسکولار حداقلی و حداکثری داشت،  افرادی را یافت که مثلا بخشی از حاکمیت دینی را نپذیرد و لو بخش کوچک و همینطور به بالا .

نکته جالب اینکه تفکر سکولاریستی هم در بین مذهبیون طرفدار دارد  و هم در بین غیر مذهبیون ، حتی می توان افراد روحانی ای را یافت در درجات عالی که این دیدگاه را دارند البته شاید برخی نادانسته معتقد به این دیدگاه هستند .

ببخشید می توانید در خصوص تفکر سکولاریستی در بین مذهبیون بیشتر توضیح دهید ؟

خوب افرادی هستند که ظاهر مذهب  را پذیرفته اند ، اهل نماز و روزه حتی خمس و علاقمند به امام حسین (ع) و کلی هم در مراسم امام حسین (ع)اشک می ریزند ولی مخالف حاکمیت دینی هستند.

 از همین اشخاص باید پرسید که فلسفه قیام امام حسین چه بوده؟!

آیا می توان مخالفین ولایت فقیه را سکولار دانست ؟

قطعا مخالفین ولایت فقیه مصداق اتمّ سکولاریست هستند ، چرا که حاکمیت دینی در عصر غیبت در قالب حاکمیت ولی فقیه جلوه می کند .

آیا می توان ذو المراتب بودن سکولاریسم را درباره مخالفین ولایت فقیه مطرح کرد ؟

بله ای بسا افرادی که در حوزه مسائل فقهی مقلد مقام معظم رهبری هستند  و ای بسا برای ظاهر سازی تصویر موبایلشان هم عکس آقا است ولی دیدگاه های سیاسی رهبری یا دستورات ایشان را تمکین نمی کنند حالا به هر دلیلی ، پس این افراد هم می توانند در زمره معتقدان به سکولاریسم قرار بگیرند .

وضعیت فعلی دانشگاه ها را در این خصوص چگونه چگونه ارزیابی می کنید؟

هرچند دانشگاه در ایران با نگرش سکولاریستی تأسیس شده ولی بحمدلله در دانشگاه ها پس از انقلاب اسلامی با یک تغییر نگرش اساسی شاهد هستیم روحیه ی دینداری و اعتقاد به حاکمیت دینی در دانشگاه ها نهادینه شده است.  خوبه در این بخش به فرمایشی از مقام معظم رهبری اشاره کنم: محیط دانشگاه، باید محیط دینی باشد. باید این را تأمین کنیم. و این نمیشود، مگر این‌که شما که رؤسا و مسؤولان دستگاههای دانشگاهی کشور هستید - بیش از همه، آقای وزیر و معاونان ایشان و بعد هم رؤسای دانشگاهها و دانشکده‌ها - صددرصد با تعصب دینی و انقلابی و پایبندی شدید و اصرار بر این‌که باید دین حاکمیت پیدا کند و چتری بر زندگی محیط دانشگاه بزند، این هدف را تعقیب کنید. از کلمه‌ی تعصب نترسید. تعصب جاهلی بد است. عصبیتی که از روی جهالت نباشد، خیلی هم خوب است. عصبیت، معنایش جهالت نیست.            

 

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.